با پیشرفت فناوری و گسترش اینترنت، شیوههای نوین اشتغال مانند دورکاری و فریلنسینگ به سرعت در حال رشد هستند. این نوع از اشتغال به ویژه در سالهای اخیر، با توجه به بحرانها و تغییرات جهانی، به گزینهای جذاب برای بسیاری از افراد تبدیل شده است.
دورکاری که به کار کردن از خانه یا مکانهای دیگر غیر از محل کار اصلی اشاره دارد و فریلنسینگ که به نوعی از اشتغال مستقل و بدون قرارداد ثابت با یک کارفرما اطلاق میشود، فرصتهای زیادی برای افراد فراهم کرده است. اما با افزایش تعداد افرادی که از این روشها کسب درآمد میکنند، یکی از سوالات مهمی که همیشه مطرح میشود، این است که آیا این نوع از درآمدها مشمول مالیات میشود یا نه؟
در این مطلب از تیوان تراز، به بررسی دقیق مالیات بر درآمد کارکنان دورکار و مالیات فریلنسرها خواهیم پرداخت.
دورکاری به این معنی است که فرد برای کارفرما از خانه یا هر مکان دیگری غیر از محل شرکت کار میکند. این مدل به دلیل انعطافپذیری و مدیریت راحتتر زمان، بسیار محبوب شده است. با پیشرفت فناوری و اینترنت، دورکاری برای کارمندان و کارفرمایان به ابزاری مفید تبدیل شده. در دوران پاندمی کرونا، این شیوه کار بیشتر مورد توجه قرار گرفت و اکنون بسیاری از شرکتها برای افزایش بهرهوری و راحتی کارکنان، همچنان از دورکاری استفاده میکنند.
فریلنسینگ یا آزادکاری به نوعی از اشتغال گفته میشود که فرد به صورت مستقل و بدون وابستگی دائمی به یک کارفرما فعالیت میکند. برخلاف کارکنان تماموقت که معمولاً به صورت ثابت و با قرارداد استخدامی در یک سازمان کار میکنند، فریلنسرها بر اساس پروژهها یا وظایف خاص به کارفرمایان مختلف خدمات میدهند. این افراد ممکن است با چندین کارفرما در زمانهای مختلف همکاری داشته باشند و بیشتر در پروژههای کوتاهمدت مشغول به کار هستند.
تفاوت فریلنسینگ و دورکاری
| دورکاری | فریلنسینگ | ویژگی |
| قرارداد رسمی یا استخدامی | بدون قرارداد دائمی | نوع قرارداد |
| بلندمدت و دائمی | پروژهای و کوتاهمدت | مدت زمان همکاری |
| معمولاً ساعات مشخص | بالا (ساعات کاری انعطافپذیر) | انعطافپذیری |
| معمولاً با یک کارفرما همکاری میکند | میتواند با چندین کارفرما همزمان کار کند | تعداد کارفرمایان |
| حقوق ثابت | بر اساس پروژه یا ساعت | حقوق |
| مسئولیتهای شغلی مشخص و ثابت | وظایف خاص و متنوع | مسئولیتهای شغلی |
مالیات دورکاری به مالیاتی گفته میشود که افرادی که به صورت دورکار برای یک کارفرما فعالیت میکنند، باید پرداخت کنند. همانند سایر کارکنان، کارفرمایان موظفند مالیات بر حقوق را از حقوق دورکاران کسر کرده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کنند. در عین حال، کارکنان دورکار نیز باید اظهارنامه مالیاتی خود را تکمیل و در صورت لزوم، مالیات بر درآمد خود را پرداخت کنند. این فرآیند شامل کسر مالیات از حقوق و پرداخت حق بیمه برای کارکنان دورکار است که همگی برای جلوگیری از مشکلات مالیاتی ضروری است.
در حالت دورکاری، کارفرما مسئولیتهای مالیاتی خاصی دارد که باید آنها را بهطور دقیق انجام دهد. این مسئولیتها شامل موارد زیر است:
کارکنان دورکار موظف هستند تا اظهارنامه مالیاتی خود را بر اساس درآمدی که از کارفرما دریافت میکنند، تکمیل کنند. این اظهارنامه شامل جزئیات درآمدها و هزینههای مربوط به فعالیت آنها در طول سال مالی است. پس از تکمیل اظهارنامه، کارکنان باید آن را از طریق درگاه سازمان امور مالیاتی ارسال کرده و در صورت نیاز، مالیات بر درآمد خود را پرداخت کنند.
مالیات فریلنسرها به معنای پرداخت مالیات از سوی افرادی است که به صورت مستقل و بدون تعهد به یک کارفرما فعالیت میکنند. فریلنسرها، بهعنوان افراد حقیقی در ایران مشمول مالیات بر درآمد مشاغل هستند و باید تمامی تکالیف مالیاتی خود را انجام دهند. این فرآیند شامل مراحل مختلفی از ثبتنام در سامانههای مالیاتی گرفته تا ارسال اظهارنامه مالیاتی و پرداخت مالیات بر اساس درآمدهای اعلامشده است.
محاسبه مالیات فریلنسرها شامل مراحل مختلفی است که از ثبتنام در سامانه مالیاتی تا صدور صورتحسابهای الکترونیکی و ارسال اظهارنامه مالیاتی برای تعیین مالیات بر درآمد میشود.
طبق ماده ۱۳۹ قانون مالیاتهای مستقیم، فریلنسرهایی که در زمینههای فرهنگ و هنر فعالیت میکنند، میتوانند از معافیتهای مالیاتی بهرهمند شوند. بهویژه فریلنسرهایی که در حوزه انتشارات، مطبوعات و مؤسسات رسانهای فعالیت دارند، میتوانند درآمدهای خود را تا سقف معین از پرداخت مالیات معاف کنند.
در این بخش، به بررسی تفاوتهای مالیات برای فریلنسرها و کارکنان دورکار پرداختهایم که شامل نوع قرارداد، مسئولیتهای مالیاتی و معافیتها است.
اگر کارفرما یا فریلنسرها مالیات خود را پرداخت نکنند یا این فرآیند را به تأخیر بیندازند، ممکن است با عواقب قانونی جدی روبهرو شوند. در صورتی که مالیات پرداخت نشود یا تأخیر داشته باشد، سازمان امور مالیاتی میتواند به صورت جرایم مالیاتی و مجازاتهای سنگین اقدام کند. علاوه بر این، احتمالاً با اعمال جریمههای مالی و حتی بستن حسابهای بانکی مواجه خواهند شد.
این مشکلات نه تنها به اعتبار حرفهای فرد یا کسبوکار آسیب میزند، بلکه ممکن است مشکلات قضائی و مالیاتی پیچیدهای را ایجاد کند که برای رفع آنها زمان و هزینه زیادی صرف شود.
اگر سوالی در مورد مالیات دورکاری یا فریلنسری دارید، با کارشناسان تیوان تراز تماس بگیرید. ما آمادهایم تا شما را در تمام مراحل مالیاتی راهنمایی کنیم.
سخن پایانی
در این مقاله، مالیات مالیات بر درآمد کارکنان دورکار و فریلنسرها بررسی شد. هر دو گروه از نظر تکالیف مالیاتی مشابهاند، اما تفاوتهایی در نوع قرارداد، مسئولیت پرداخت مالیات و معافیتها دارند. فریلنسرها باید مالیات خود را به عهده بگیرند، در حالی که کارفرما در دورکاری مالیات را از حقوق کارکنان کسر میکند. همچنین، فریلنسرها ممکن است از معافیتهای مالیاتی برخوردار شوند که برای کارکنان دورکار وجود ندارد.
در مجموعه تیوان تراز، ما آمادهایم تا شما را در تمامی مراحل مالیاتی، از ثبتنام در سامانه مالیاتی تا تکمیل اظهارنامه مالیاتی، راهنمایی کنیم و به شما کمک کنیم تا از مشکلات مالیاتی جلوگیری کنید.
سوالات متداول
بله، فریلنسرها همانند دیگر مشاغل آزاد، موظف به پرداخت مالیات بر درآمد هستند. آنها باید اظهارنامه مالیاتی خود را تکمیل کرده و مالیات خود را پرداخت کنند.
بله، در مدل دورکاری، کارفرما موظف است مالیات بر حقوق کارکنان دورکار را کسر کرده و به سازمان مالیاتی پرداخت کند.
بله، فریلنسرها به ویژه در زمینههای فرهنگ و هنر ممکن است از معافیتهای مالیاتی بهرهمند شوند، اما این معافیتها برای کارکنان دورکار وجود ندارد.
