بازار مسکن در کشور ما طی سالهای اخیر با مشکلات متعددی روبرو شده است؛ یکی از بارزترین این مشکلات، افزایش تعداد خانههای خالی از سکنه بوده که علاوه بر ایجاد بحران دسترسی به مسکن برای اقشار مختلف جامعه، به افزایش قیمتها و اجارهبهای غیرمنطقی دامن زده است. در این میان، خانههای خالی نهتنها باعث رکود اقتصادی میشوند، بلکه مانع از جریان یافتن سرمایه در بخش مسکن نیز میگردند.
برای مقابله با این مشکل و جلوگیری از احتکار خانهها توسط سرمایهداران، دولت تصمیم به وضع مالیات بر خانههای خالی گرفت. این قانون در واقع بهعنوان ابزاری برای جلوگیری از رکود و ایجاد توازن در بازار مسکن عمل میکند. به کمک این مالیات، مالکانی که خانههای خود را بدون استفاده نگهداشتهاند، مجبور به اجاره دادن یا فروش آنها میشوند. این اقدام باعث میشود تا عرضه مسکن در بازار افزایش یابد و در نهایت قیمتها به سطحی متعادلتر برسد.
در این مطلب از تیوان تراز، به بررسی قانون مالیات خانه خالی و تمامی جزئیات مرتبط با این قانون خواهیم پرداخت.
در پاسخ به این سوال که مالیات بر خانه های خالی از چه تاریخی است باید گفت مالیات بر خانههای خالی برای اولینبار در تیرماه ۱۳۹۹ به تصویب مجلس رسید و از همان زمان، بهعنوان قانونی رسمی برای شناسایی خانههای خالی و دریافت مالیات از مالکان آنها اعمال شد.
مالیات خانه خالی به مالیاتی گفته میشود که به مالکان خانههایی تعلق میگیرد که برای مدت طولانی خالی از سکنه ماندهاند. طبق قانون، خانههایی که بیش از ۱۲۰ روز در سال خالی از سکنه باشند، مشمول مالیات خواهند شد. این اقدام دولت بهمنظور جلوگیری از انباشت خانههای خالی و ایجاد توازن در بازار مسکن اتخاذ شده است.
| توضیحات | عنوان |
| مالیاتی که به خانههای خالی از سکنه تعلق میگیرد تا از احتکار مسکن جلوگیری کند و عرضه آن را در بازار افزایش دهد. | تعریف مالیات خانه خالی |
| خانههایی که بیش از ۱۲۰ روز در سال خالی از سکنه باشند، مشمول مالیات خواهند شد. | ملاک مشمولیت مالیات |
| جلوگیری از احتکار مسکن، افزایش عرضه مسکن، کاهش قیمتها و تسهیل دسترسی به مسکن برای افراد کمدرآمد. | هدف از مالیات |
| بر اساس ارزش اجارهای ملک و مدت زمان خالی بودن خانه، و تعداد خانههای خالی متعلق به مالک. | نحوه محاسبه مالیات |
| در صورت عدم ثبت خانه در سامانه ملی املاک و اسکان، جریمههای مالیاتی به مالک تعلق میگیرد. | جریمه عدم ثبت اطلاعات |
| مالکان موظفند اطلاعات خانههای خود را در سامانه ملی املاک و اسکان ثبت کنند تا از جریمهها جلوگیری شود. | پایاننامه ثبت در سامانه |
برای اینکه خانهای مشمول مالیات خانههای خالی شود، باید شرایط خاصی داشته باشد. طبق قانون، خانههایی که در شهرهایی با جمعیت بالای ۱۰۰ هزار نفر قرار دارند و بیش از ۱۲۰ روز در سال خالی از سکنه باشند، بهعنوان خانه خالی شناخته شده و مشمول مالیات خواهند شد. این شرایط شامل موارد زیر میشود:
میزان مالیات خانههای خالی بستگی به مدت زمان خالی بودن خانه، تعداد خانههای خالی متعلق به مالک و میزان ارزش اجاری آن ملک دارد. این مالیات بهصورت درصدی از ارزش اجاری ملک محاسبه میشود و در طول سالهای مختلف تغییر میکند.
برای محاسبه دقیق این مالیات، ابتدا باید ارزش اجاره ماهانه ملک بر اساس متر مربع محاسبه شود و سپس از آن ۲۵ درصد استهلاک کسر شود. بعد از این مراحل، مالیات خانه خالی محاسبه میشود.
طبق قانون، ضرایب مالیات خانههای خالی به شرح زیر است:
در صورتی که مالک بیش از ۵ خانه خالی داشته باشد، این ضرایب دو برابر خواهند شد. بهعبارت دیگر:
در سال ۱۴۰۴، تغییرات جدیدی در رابطه با مالیات خانه خالی اعمال شده است. این تغییرات شامل افزایش ضرایب مالیات برای خانههای خالی در تهران و شهرهای بزرگ و همچنین معافیتهای مالیاتی برای برخی گروههای خاص بوده است. علاوه بر این، اصلاحات جدیدی در نحوه شناسایی خانههای خالی و تعیین میزان مالیات آنها ایجاد شد.
یکی از نکات مهم درمورد مالیات خانه خالی ۱۴۰۴، تشدید نظارتها بر ثبت اطلاعات خانهها در سامانه ملی املاک و اسکان کشور بود. مالکان موظف شدند خانههای خود را در این سامانه ثبت کنند و در صورتی که خانهای در این سامانه ثبت نمیشد، بهعنوان خانه خالی شناسایی شده و مشمول مالیات قرار میگرفت.
معافیتهای مالیات خانههای خالی شامل خانههایی میشود که بهعنوان اقامتگاه اصلی یا فرعی مالک ثبت شده باشند، خانههای وقفی که مشکلی برای اجاره نداشته باشند و خانههای متعلق به دانشجویان، طلاب یا شاغلان در شهرهای دیگر از این مالیات معاف هستند.
همچنین، خانههای خالی در شهرهایی با جمعیت کمتر از ۱۰۰ هزار نفر مشمول مالیات نمیشوند، مگر اینکه در سامانه املاک و اسکان ثبت نشده باشند. در واحدهای شراکتی، مالیات خانههای خالی بر اساس سهم هر شریک محاسبه میشود.
مالیات خانههای خالی، بهعنوان ابزاری برای تنظیم بازار مسکن و کاهش قیمتهای اجارهبها و خرید خانه بهکار میرود. این قانون باعث میشود که مالکان بهجای نگهداشتن خانههای خود خالی، آنها را اجاره دهند یا بفروشند، که در نتیجه به افزایش عرضه مسکن و کاهش قیمتها منجر میشود. همچنین، این قانون باعث جلوگیری از احتکار مسکن توسط سرمایهداران میشود.
اگر مالیات خانههای خالی خود را بهموقع پرداخت نکنید، جریمههای سنگینی در انتظار شما خواهد بود. به ازای هر ماه تأخیر در پرداخت، جریمهای معادل ۲.۵٪ از مبلغ مالیات به شما تعلق میگیرد. این جریمهها نه تنها مبلغ مالیات را افزایش میدهند، بلکه ممکن است مشکلات قانونی جدی برای شما ایجاد کنند. بنابراین، برای جلوگیری از این جریمهها و مشکلات احتمالی، فوراً نسبت به پرداخت مالیات خانه خالی خود اقدام کنید.
سخن پایانی
مالیات بر خانههای خالی یکی از ابزارهای مهم برای ساماندهی بازار مسکن است. این مالیات از مالکان خانههایی دریافت میشود که بیش از ۱۲۰ روز در سال خالی از سکنه بودهاند. برای جلوگیری از این مالیات، مالکان باید خانههای خود را اجاره دهند یا بفروشند و اطلاعات آنها را در سامانه ملی املاک و اسکان ثبت کنند.
اگر شما نیز صاحب خانهای هستید که مشمول مالیات خانههای خالی میشود و در خصوص نحوه پرداخت یا کاهش مالیات آن سوالی دارید، میتوانید با مشاوران تیوان تراز تماس بگیرید تا از خدمات مشاوره و راهنماییهای تخصصی ما برخوردار شوید.
سوالات متداول
خیر، خانههای قدیمی و کلنگی نیز اگر برای مدت زمان طولانی خالی از سکنه باشند، مشمول مالیات خانههای خالی خواهند شد. فرسودگی ملک بهتنهایی دلیل معافیت مالیاتی نیست.
خانههایی که بهعنوان اقامتگاه اصلی یا فرعی مالکان ثبت شوند، خانههای وقفی که مشکلی برای اجاره ندارند، و خانههای متعلق به شاغلان یا دانشجویان در شهرهای دیگر از مالیات خانههای خالی معاف هستند.
برای پرداخت مالیات خانههای خالی، میتوانید به سامانه ملی خدمات مالیاتی کشور به آدرس my.tax.gov.ir مراجعه کرده و از طریق آن مبلغ مالیات را مشاهده و پرداخت کنید.
