در سالهای اخیر، موضوع مالیات کارتخوان به یکی از پرتکرارترین دغدغههای صاحبان کسبوکار، مشاغل آزاد، فروشندگان و حتی افراد حقیقی تبدیل شده است. بسیاری از افراد با شنیدن اخباری درباره اتصال کارتخوانها به سازمان امور مالیاتی، نگران این هستند که آیا فقط داشتن دستگاه کارتخوان باعث پرداخت مالیات میشود یا خیر و اینکه مالیات کارتخوان چقدر است و چگونه محاسبه میشود.
واقعیت این است که بخش زیادی از نگرانیها به دلیل برداشت نادرست از مفهوم مالیات کارتخوان ایجاد شده است. کارتخوان بهخودیخود مالیات ندارد، اما میتواند نقش مهمی در شناسایی درآمد واقعی و محاسبه مالیات ایفا کند.
در این مقاله تلاش کردهایم همه چیز را درباره مالیات کارتخوان سیار، نحوه محاسبه مالیات و استعلام مالیات کارتخوان با کد ملی توضیح دهیم.
برخلاف تصور رایج، مالیات کارتخوان یک مالیات جداگانه یا مستقل نیست. سازمان امور مالیاتی بابت خود دستگاه کارتخوان یا تعداد تراکنشها، مالیات مستقلی دریافت نمیکند. آنچه تحت عنوان مالیات کارتخوان شناخته میشود، در واقع همان مالیات بر درآمد است.
کارتخوان فقط یک ابزار دریافت پول است. اما تفاوت مهم اینجاست که تراکنشهای کارتخوان قابل ردیابی، ثبتشده و شفاف هستند و به همین دلیل میتوانند مبنایی برای بررسی میزان درآمد واقعی یک کسبوکار باشند. به بیان سادهتر کارتخوان مالیات ندارد؛ درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی مالیات دارد.
| توضیح | موضوع |
| مالیات مستقل نیست و همان مالیات بر درآمد محسوب میشود | ماهیت مالیات کارتخوان |
| خود دستگاه کارتخوان مشمول مالیات نمیشود | تعلق مالیات به دستگاه |
| درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی، نه تعداد تراکنشها | مبنای محاسبه |
| ابزار شفافسازی و ثبت گردش مالی | نقش کارتخوان |
| تراکنشها قابل ردیابی و بررسی هستند | تفاوت با وجه نقد |
| مبنایی برای تطبیق درآمد اظهارشده با گردش مالی | تأثیر در رسیدگی مالیاتی |
دلیل اصلی توجه سازمان امور مالیاتی به کارتخوانها، جلوگیری از فرار مالیاتی و شفاف شدن درآمدهاست. در گذشته بعضی از کسبوکارها همه درآمد خود را اعلام نمیکردند یا از حسابهای شخصی برای دریافت پول استفاده میکردند، به همین دلیل بررسی درآمد واقعی آنها سخت بود.
با ثبت و اتصال دستگاههای کارتخوان به پرونده مالیاتی، سازمان امور مالیاتی میتواند گردش مالی ثبتشده را با درآمدی که صاحب کسبوکار اعلام میکند مقایسه کند. این کار کمک میکند مالیات بر اساس واقعیت اقتصادی تعیین شود، نه حدس و گمان.
البته نکته مهم این است که هر تراکنش کارتخوان الزاماً درآمد نیست؛ اما اگر صاحب کارتخوان نتواند بابت برخی واریزیها توضیح یا مدرک قابل قبول ارائه دهد، ممکن است آن مبالغ در رسیدگی مالیاتی بهعنوان درآمد در نظر گرفته شوند.
محاسبه مالیات کارتخوان در واقع همان محاسبه مالیات بر درآمد است و طی چند مرحله انجام میشود:
بهطور خلاصه، کارتخوان مبنای شناسایی درآمد است، نه عامل تعیین مستقیم مالیات؛ آنچه اهمیت دارد سود واقعی کسبوکار است.
مالیات کارتخوان سیار عدد ثابت و مشخصی ندارد، چون در قوانین مالیاتی، مالیات جداگانهای برای خود دستگاه کارتخوان تعریف نشده است. مبلغی که پرداخت میشود، در واقع همان مالیات بر درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی شماست که بخشی از آن ممکن است از طریق کارتخوان دریافت شده باشد.
میزان این مالیات بر اساس مجموع درآمد سالانه، نوع فعالیت و صنف شغلی، میزان هزینههای قابل قبول، حقیقی یا حقوقی بودن مودی و معافیتها و تسهیلات قانونی محاسبه میشود. به همین دلیل ممکن است دو کسبوکار با گردش کارتخوان یکسان، مالیات متفاوتی پرداخت کنند.
در نتیجه وقتی پرسیده میشود مالیات کارتخوان چقدر است؟ باید گفت که همان مالیات بر درآمد واقعی شماست و عدد جداگانه یا بیشتری برای خود کارتخوان در نظر گرفته نمیشود.
یکی از سوالات رایج این است که چگونه میتوان مالیات کارتخوان را با کد ملی استعلام کرد؟ برای این کار، افراد باید وارد سامانه خدمات الکترونیک مالیاتی شوند و پس از ورود با کد ملی، به اطلاعات زیر دسترسی پیدا کنند:
در صورتی که کارتخوان به نام شما ثبت شده باشد، اطلاعات آن در پرونده مالیاتی شما قابل مشاهده است.
برای پرداخت مالیات کارتخوان سیار، همه مراحل بهصورت آنلاین و از طریق سامانه سازمان امور مالیاتی انجام میشود و نیازی به مراجعه حضوری نیست. مراحل پرداخت به شکل زیر است:
برخی رفتارهای مالی بیشترین ریسک را در رسیدگیهای مالیاتی دارند:
برای جلوگیری از این مشکلات، حساب کاری را از شخصی جدا کنید، برای تراکنشهای خاص توضیح و مدرک داشته باشید و فاکتورها و رسیدها را نگه دارید.
اگر مالیات مربوط به درآمدهای کارتخوان پرداخت نشود یا با تأخیر پرداخت شود، پیامدهای مالی و قانونی جدی بهدنبال دارد. در این شرایط، به ازای هر ماه تأخیر، جریمه دیرکرد به مبلغ مالیات اضافه میشود و معمولاً امکان بخشودگی آن وجود ندارد.
اگر بدهی مالیاتی ادامهدار شود، ممکن است سازمان امور مالیاتی حسابها یا دستگاه کارتخوان را محدود یا مسدود کند و حتی پرونده وارد مرحله اجرایی شود. به همین دلیل، پیگیری بهموقع بدهیها و شفافسازی درآمد و هزینهها، سادهترین راه برای جلوگیری از این مشکلات است.
سخن پایانی
در نهایت، مالیات کارتخوان سیار یک مالیات جداگانه نیست و مبنای محاسبه آن، درآمد واقعی کسبوکار محسوب میشود. کارتخوان چه ثابت باشد چه سیار، فقط ابزار شفافسازی گردش مالی است و بهتنهایی باعث افزایش مالیات نمیشود. آنچه اهمیت دارد، هماهنگی بین درآمد، هزینهها و اسناد مالی است.
ما در مجموعه تیوان تراز کنار شما هستیم تا با مشاوره تخصصی مالیاتی و راهکارهای عملی، مسیر درست مدیریت مالی و مالیاتی کسبوکارتان را با اطمینان طی کنید. برای دریافت مشاوره و بررسی دقیق وضعیت مالیاتی خود، با ما تماس بگیرید.
سوالات متداول
خیر. همه تراکنشها لزوماً درآمد نیستند. اما اگر برای تراکنشهای غیردرآمدی مانند قرض، برگشت وجه یا انتقال بین حسابها مدرک و توضیح قابل ارائه وجود نداشته باشد، ممکن است در رسیدگی مالیاتی بهعنوان درآمد در نظر گرفته شوند.
مبنای رسیدگی مالیاتی معمولاً صاحب حساب بانکی متصل به کارتخوان است. به همین دلیل، استفاده از کارتخوان دیگران میتواند ریسک مالیاتی ایجاد کند و باعث بروز اختلاف یا بدهی ناخواسته شود.
بله. در صورت مغایرت مالیات تعیینشده با درآمد واقعی، مودی میتواند با ارائه اسناد و مدارک معتبر، درخواست رسیدگی مجدد یا اعتراض ثبت کند و مالیات را اصلاح نماید.
