مالیات تکلیفی پزشکان در سال ۱۴۰۵؛ نرخ، نحوه محاسبه و پرداخت
مالیات تکلیفی پزشکان یکی از موضوعات مهم برای پزشکان، دندانپزشکان و مراکز درمانی است. این مالیات به مبالغی مربوط می شود که اعضای گروه پزشکی بابت ارائه خدمات از بیمارستان ها، درمانگاه ها، کلینیک ها و سایر مراکز درمانی دریافت می کنند.
در سال ۱۴۰۵ مقررات این حوزه تغییر مهمی داشت. حکم کسر ۱۰ درصد مالیات علی الحساب پزشکان که در قانون بودجه ۱۴۰۴ وجود داشت، در قانون بودجه ۱۴۰۵ تکرار نشد. به همین دلیل در ابتدای سال اعلام شد تکلیف بودجه ای مراکز درمانی برای کسر این مالیات دیگر وجود ندارد.
اما در مرداد ۱۴۰۵، سازمان امور مالیاتی با ابلاغ تفاهم نامه ای در چارچوب ماده ۱۶۳ قانون مالیات های مستقیم، سازوکار جدیدی برای پرداخت ۱۰ درصد مالیات علی الحساب حق الزحمه یا حق العمل گروه پزشکی در نظر گرفت.
بنابراین برای بررسی مالیات تکلیفی پزشکان در سال ۱۴۰۵ باید آخرین مقررات و تفاهم نامه اجرایی را در نظر گرفت.

مالیات تکلیفی پزشکان چیست؟
مالیات تکلیفی یا علی الحساب پزشکان مبلغی است که از حق الزحمه یا حق العمل گروه پزشکی کسر یا پرداخت می شود تا در پایان سال به عنوان بخشی از مالیات عملکرد پزشک در نظر گرفته شود.
این مبلغ مالیات نهایی پزشک نیست.
در پایان دوره مالیاتی، درآمد واقعی پزشک، هزینه های قابل قبول، معافیت های قانونی و سایر اطلاعات پرونده بررسی می شوند و مالیات نهایی تعیین خواهد شد. مالیات علی الحساب پرداخت شده نیز از مالیات نهایی کسر می شود.
در نتیجه اگر پزشک بیش از مالیات نهایی خود علی الحساب پرداخت کرده باشد، مبلغ مازاد می تواند مطابق مقررات مورد تهاتر یا استرداد قرار گیرد.
آخرین وضعیت مالیات تکلیفی پزشکان در سال ۱۴۰۵
در قانون بودجه سال ۱۴۰۴، مراکز درمانی موظف بودند ۱۰ درصد از حق الزحمه یا حق العمل گروه پزشکی را به عنوان مالیات علی الحساب کسر و به نام پزشک مربوط پرداخت کنند.
این حکم در قانون بودجه ۱۴۰۵ تکرار نشد. به همین دلیل در خرداد ۱۴۰۵ اعلام شد که تکلیف مذکور از محل قانون بودجه سال جاری موضوعیت ندارد.
با این حال، در تاریخ ۵ مرداد ۱۴۰۵ سازمان امور مالیاتی تفاهم نامه جدیدی میان این سازمان و سازمان نظام پزشکی را ابلاغ کرد.
این تفاهم نامه در چارچوب ماده ۱۶۳ قانون مالیات های مستقیم تنظیم شده و پرداخت ۱۰ درصد مالیات علی الحساب حق الزحمه یا حق العمل گروه پزشکی را پیش بینی کرده است.
بنابراین وضعیت سال ۱۴۰۵ را نباید صرفا با حکم بودجه ۱۴۰۴ توضیح داد.

نرخ مالیات تکلیفی پزشکان در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
بر اساس تفاهم نامه ابلاغ شده در مرداد ۱۴۰۵، مبلغ مالیات علی الحساب برابر با:
۱۰ درصد حق الزحمه یا حق العمل دریافتی
است.
برای مثال فرض کنید پزشکی بابت ارائه خدمات در یک مرکز درمانی ۱۰۰ میلیون تومان حق الزحمه دریافت کند.
مبلغ مالیات علی الحساب:
۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ × ۱۰٪ = ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان
خواهد بود.
بنابراین ۱۰ میلیون تومان به عنوان مالیات علی الحساب پزشک در نظر گرفته می شود.
این ۱۰ میلیون تومان مالیات قطعی و نهایی پزشک نیست و در محاسبه مالیات عملکرد وی لحاظ خواهد شد.
چه پزشکانی مشمول مالیات علی الحساب هستند؟
این مقررات به اعضای گروه پزشکی مربوط می شود که از مراکز درمانی بابت ارائه خدمات، حق الزحمه یا حق العمل دریافت می کنند.
برای مثال ممکن است شامل پزشکان و اعضای سازمان نظام پزشکی باشد که با مراکز زیر همکاری دارند:
- بیمارستان های خصوصی
- بیمارستان های دولتی
- درمانگاه ها
- کلینیک ها
- مراکز تشخیصی و درمانی
- مراکز وابسته به نهادهای عمومی
- مراکز خیریه
- برخی مراکز درمانی وابسته به شرکت های دولتی
با این حال، نوع قرارداد و ماهیت پرداخت اهمیت زیادی دارد.
آیا پزشک استخدامی هم مشمول مالیات تکلیفی ۱۰ درصدی است؟
پرداخت هایی که ماهیت حقوق و کارانه دارند و مالیات آنها مطابق مقررات مالیات حقوق محاسبه می شود، با حق الزحمه یا حق العمل پزشک غیر استخدامی یکسان نیستند.
اگر پزشک رابطه استخدامی با مرکز درمانی داشته باشد و حقوق دریافت کند، درآمد وی اصولا باید بر اساس مقررات مالیات بر درآمد حقوق بررسی شود.
بنابراین پیش از کسر مالیات باید مشخص شود پرداخت مورد نظر:
- حقوق است؛
- کارانه است؛
- حق الزحمه است؛
- یا حق العمل ناشی از همکاری مستقل.
تشخیص نادرست نوع پرداخت می تواند باعث ثبت اشتباه مالیات شود.

چه کسی مالیات علی الحساب پزشک را پرداخت می کند؟
طبق تفاهم نامه ۱۴۰۵، اصل تکلیف پرداخت مالیات علی الحساب متوجه پزشک یا عضو گروه پزشکی دریافت کننده حق الزحمه است.
اما اگر مرکز درمانی مالیات مربوط را از حق الزحمه پزشک کسر کرده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند، پزشک بابت همان مبلغ تکلیف جداگانه ای برای پرداخت نخواهد داشت.
به همین دلیل پزشک باید بررسی کند مبلغ کسر شده واقعا به نام خودش در پرونده مالیاتی ثبت شده باشد.
مهلت پرداخت مالیات علی الحساب پزشکان
بر اساس تفاهم نامه جدید، مالیات علی الحساب باید تا پایان ماه بعد از تاریخ دریافت حق الزحمه یا حق العمل پرداخت شود.
برای مثال اگر پزشک در مرداد حق الزحمه خود را دریافت کند، تکلیف مربوط باید در مهلت مقرر ماه بعد انجام شود.
پزشکان و مراکز درمانی بهتر است پرداخت این مبالغ را به پایان سال موکول نکنند و وضعیت آنها را به صورت دوره ای بررسی کنند.
مالیات علی الحساب پزشکان چگونه در اظهارنامه ثبت می شود؟
مبلغی که به عنوان مالیات علی الحساب پزشک پرداخت شده باید در سوابق مالیاتی وی قابل شناسایی باشد.
در زمان تنظیم اظهارنامه عملکرد، این مبلغ در کنار سایر اطلاعات مالیاتی پزشک بررسی می شود و از مالیات نهایی قابل پرداخت کسر خواهد شد.
به همین دلیل پزشک بهتر است مدارک زیر را نگهداری کند:
- قرارداد با مرکز درمانی
- صورت حساب حق الزحمه
- رسید پرداخت مالیات
- اطلاعات مبالغ کسر شده توسط مراکز درمانی
- سوابق پرداخت در سامانه مالیاتی
- گزارش درآمدهای دریافتی از هر مرکز
این اسناد در صورت بروز مغایرت اهمیت زیادی دارند.
اگر پزشک با چند بیمارستان همکاری کند چه می شود؟
بسیاری از پزشکان به صورت همزمان با چند بیمارستان یا کلینیک همکاری دارند.
در این شرایط ممکن است هر مرکز درمانی بخشی از حق الزحمه و مالیات علی الحساب پزشک را ثبت کند.
پزشک باید در پایان سال مجموع موارد زیر را کنترل کند:
- درآمد دریافتی از هر مرکز
- مالیات کسر شده توسط هر مرکز
- درآمد مطب شخصی
- سایر درآمدهای حرفه ای
- مالیات های علی الحساب ثبت شده در پرونده
وجود اختلاف میان درآمد واقعی و اطلاعات ثبت شده توسط مراکز درمانی ممکن است در زمان ارسال اظهارنامه مشکل ایجاد کند.
اگر مالیات پزشک به پرونده اشتباه ثبت شود چه می شود؟
این موضوع یکی از مشکلات مهم در پرونده پزشکانی است که چند پرونده یا ثبت نام مالیاتی دارند.
ممکن است مبلغ مالیات علی الحساب توسط بیمارستان یا کلینیک به کد رهگیری پرونده ای ثبت شود که دیگر پرونده فعال پزشک نیست.
در این حالت ممکن است هنگام تنظیم اظهارنامه، مالیات پرداخت شده در پرونده اصلی نمایش داده نشود.
به همین دلیل پزشکان بهتر است پیش از ارسال اظهارنامه، اطلاعات مالیات های علی الحساب ثبت شده را کنترل و در صورت وجود مغایرت برای اصلاح آن اقدام کنند.
تفاوت مالیات تکلیفی با مالیات نهایی پزشک چیست؟
مالیات علی الحساب ۱۰ درصدی را نباید با مالیات نهایی اشتباه گرفت.
فرض کنید در طول سال ۱۲۰ میلیون تومان مالیات علی الحساب برای یک پزشک پرداخت شده باشد.
اگر پس از ارسال اظهارنامه و رسیدگی، مالیات نهایی پزشک ۱۵۰ میلیون تومان تعیین شود:
۱۵۰ میلیون − ۱۲۰ میلیون = ۳۰ میلیون تومان
باقیمانده مالیات خواهد بود.
اما اگر مالیات نهایی پزشک ۱۰۰ میلیون تومان باشد و ۱۲۰ میلیون تومان علی الحساب پرداخت شده باشد، ۲۰ میلیون تومان پرداخت اضافه ایجاد شده است که وضعیت آن مطابق مقررات قابل پیگیری خواهد بود.

مالیات درآمد مطب پزشک چگونه محاسبه می شود؟
پزشکی که مطب شخصی دارد معمولا به عنوان صاحب شغل نیز دارای درآمد مستقل است.
درآمد مطب با مالیات علی الحسابی که بابت همکاری پزشک با بیمارستان کسر شده یکسان نیست.
برای محاسبه مالیات عملکرد پزشک مواردی مانند درآمد مطب، درآمد مراکز درمانی، هزینه های قابل قبول، معافیت های قانونی و مالیات های علی الحساب پرداخت شده در کنار یکدیگر بررسی می شوند.
بنابراین صرف اینکه از حق الزحمه پزشک ۱۰ درصد مالیات کسر شده به این معنی نیست که دیگر بابت درآمد مطب تکلیف مالیاتی ندارد.
هزینه های قابل قبول مالیاتی پزشکان
برای پزشکان مستقل و صاحبان مطب، برخی هزینه های مرتبط با فعالیت حرفه ای در صورت داشتن شرایط قانونی می توانند در محاسبه درآمد مشمول مالیات تاثیر داشته باشند.
از جمله:
- اجاره مطب
- حقوق کارکنان
- خرید تجهیزات و مواد مصرفی
- هزینه تعمیر تجهیزات
- هزینه های لابراتوار
- برخی هزینه های اداری
- هزینه های مرتبط با فعالیت حرفه ای
نگهداری فاکتور، قرارداد و اسناد پرداخت برای اثبات این هزینه ها اهمیت زیادی دارد.
تفاوت مالیات تکلیفی پزشکان و مالیات حقوق
این دو مالیات نباید با یکدیگر اشتباه شوند.
مالیات حقوق: مربوط به پزشکی است که رابطه استخدامی دارد و حقوق دریافت می کند.
مالیات علی الحساب حق الزحمه: مربوط به پرداخت هایی است که در قالب حق الزحمه یا حق العمل گروه پزشکی انجام می شوند و شرایط تفاهم نامه مربوط را دارند.
اگر یک پزشک در طول سال نوع همکاری خود را تغییر دهد، مثلا ابتدا قراردادی باشد و سپس استخدام شود، پرداخت های قبل و بعد از تغییر قرارداد باید جداگانه بررسی شوند.
مهم ترین اشتباهات در مالیات تکلیفی پزشکان
پزشکان و مراکز درمانی بهتر است از اشتباهات زیر جلوگیری کنند:
- اشتباه گرفتن حقوق با حق الزحمه
- کسر مالیات با استناد به مقررات قدیمی بدون بررسی قانون جدید
- ثبت مالیات به پرونده مالیاتی اشتباه پزشک
- نگهداری نکردن رسید پرداخت
- مغایرت مبلغ قرارداد با درآمد ثبت شده
- بررسی نکردن مالیات علی الحساب قبل از اظهارنامه
- ثبت ناقص درآمدهای چند مرکز درمانی
کنترل این موارد پیش از پایان سال می تواند از بسیاری از مغایرت های مالیاتی جلوگیری کند.
آیا مالیات تکلیفی پزشکان در ۱۴۰۵ حذف شده است؟
پاسخ این سوال نیاز به توجه به زمان دارد.
در ابتدای سال ۱۴۰۵، چون حکم ۱۰ درصدی قانون بودجه ۱۴۰۴ در بودجه جدید تکرار نشده بود، اعلام شد تکلیف بودجه ای مراکز درمانی برای کسر مالیات علی الحساب موضوعیت ندارد.
اما از مرداد ۱۴۰۵، تفاهم نامه جدید سازمان امور مالیاتی و سازمان نظام پزشکی در چارچوب ماده ۱۶۳ قانون مالیات های مستقیم ابلاغ شد که سازوکار ۱۰ درصد مالیات علی الحساب را مجددا برقرار کرد.
بنابراین نوشتن اینکه «مالیات تکلیفی پزشکان در سال ۱۴۰۵ به طور کامل حذف شده» با آخرین وضعیت مقررات تطابق ندارد.
جمع بندی
مالیات تکلیفی پزشکان در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال قبل تغییر مهمی داشته است. حکم ۱۰ درصدی قانون بودجه ۱۴۰۴ در بودجه ۱۴۰۵ تکرار نشد، اما در مرداد ۱۴۰۵ تفاهم نامه جدیدی در چارچوب ماده ۱۶۳ قانون مالیات های مستقیم برای پرداخت ۱۰ درصد مالیات علی الحساب حق الزحمه و حق العمل گروه پزشکی ابلاغ شد.
این مبلغ مالیات نهایی پزشک نیست و در زمان محاسبه مالیات عملکرد به عنوان علی الحساب در نظر گرفته می شود.
پزشکان بهتر است مبالغ کسر شده توسط هر مرکز درمانی، درآمد مطب، قراردادها و سوابق مالیاتی خود را پیش از ارسال اظهارنامه بررسی کنند. مراکز درمانی نیز باید نوع قرارداد و ماهیت پرداخت به پزشک را به درستی تشخیص دهند.
برای بررسی مالیات پزشکان، کنترل مالیات علی الحساب و انجام امور اظهارنامه می توانید از خدمات مالیاتی تیوان تراز استفاده کنید.
سوالات متداول
مالیات تکلیفی پزشکان در سال ۱۴۰۵ چند درصد است؟
بر اساس تفاهم نامه ابلاغ شده در مرداد ۱۴۰۵، مالیات علی الحساب حق الزحمه یا حق العمل گروه پزشکی ۱۰ درصد است.
آیا مالیات تکلیفی پزشکان در سال ۱۴۰۵ حذف شد؟
حکم بودجه ای سال ۱۴۰۴ در قانون بودجه ۱۴۰۵ تکرار نشد، اما در مرداد ۱۴۰۵ تفاهم نامه جدیدی در چارچوب ماده ۱۶۳ قانون مالیات های مستقیم برای مالیات علی الحساب گروه پزشکی ابلاغ شد.
آیا پزشک استخدامی هم باید ۱۰ درصد مالیات تکلیفی بدهد؟
پرداخت هایی که ماهیت درآمد حقوق یا کارانه مشمول مالیات حقوق دارند، باید طبق مقررات مربوط به مالیات حقوق بررسی شوند و با حق الزحمه مستقل پزشک یکسان نیستند.
آیا ۱۰ درصد مالیات تکلیفی، مالیات نهایی پزشک است؟
خیر. این مبلغ علی الحساب است و در پایان سال با مالیات نهایی عملکرد پزشک مقایسه و از آن کسر می شود.
