اظهارنامه مالیات بر درآمد مشاغل ۱۴۰۴ یکی از مهم ترین تکالیف مالیاتی صاحبان کسب و کار است. صاحبان فروشگاه ها، واحدهای صنفی، مشاغل خدماتی و افرادی که به صورت شخصی فعالیت اقتصادی دارند، باید درآمد، فروش، هزینه ها و سایر اطلاعات مالی خود را مطابق مقررات به سازمان امور مالیاتی اعلام کنند.
اظهارنامه مالیات بر درآمد مشاغل ۱۴۰۴ مربوط به عملکرد مالی سال ۱۴۰۴ است که در سال ۱۴۰۵ ارسال می شود. بنابراین نباید سال عملکرد را با سال ارسال اظهارنامه اشتباه گرفت.
در اظهارنامه مشاغل اطلاعاتی مانند میزان فروش، درآمد خدمات، هزینه های قابل قبول، سود یا زیان، معافیت های مالیاتی و مالیات های پرداخت شده ثبت می شود. این اطلاعات باید با اسناد حسابداری، حساب های بانکی، کارتخوان ها و صورت حساب های الکترونیکی هماهنگ باشد.
در این مطلب از تیوان تراز، اظهارنامه مالیات بر درآمد مشاغل ۱۴۰۴، نحوه ثبت و ارسال، مدارک لازم، روش محاسبه مالیات، مهلت ارسال، تبصره ماده ۱۰۰، اظهارنامه اصلاحی و جرایم عدم ارسال را بررسی می کنیم.
اظهارنامه مالیات بر درآمد مشاغل ۱۴۰۴ چیست؟
اظهارنامه مالیات بر درآمد مشاغل گزارشی از عملکرد مالی صاحبان مشاغل در یک سال مالی است. مودی در این اظهارنامه اطلاعاتی مانند درآمد، فروش، هزینه ها، سود یا زیان و سایر اطلاعات مربوط به فعالیت اقتصادی خود را اعلام می کند.
برای مثال، اگر یک فروشگاه در سال ۱۴۰۴ فعالیت داشته باشد، اطلاعات مالی مربوط به همان سال باید در اظهارنامه عملکرد ۱۴۰۴ ثبت شود.
مالیات مشاغل نیز صرفا از کل فروش محاسبه نمی شود. ابتدا درآمد و هزینه های قابل قبول بررسی می شوند و پس از اعمال مقررات مربوط به معافیت ها، درآمد مشمول مالیات مشخص می شود.
بنابراین:
سال عملکرد: ۱۴۰۴
سال ارسال اظهارنامه: ۱۴۰۵
این تفاوت یکی از نکات مهمی است که هنگام ثبت اظهارنامه باید به آن توجه شود.
چه کسانی باید اظهارنامه مشاغل ۱۴۰۴ را ارسال کنند؟
اظهارنامه مالیات بر درآمد مشاغل مربوط به اشخاص حقیقی دارای درآمد از فعالیت های اقتصادی است. مهم ترین گروه هایی که ممکن است مشمول ارائه اظهارنامه باشند عبارت اند از:
- صاحبان فروشگاه ها و واحدهای صنفی
- پزشکان و دندانپزشکان
- وکلا و مشاوران
- مهندسان و کارشناسان
- پیمانکاران
- تعمیرکاران و صاحبان کارگاه ها
- آرایشگران و ارائه دهندگان خدمات
- رستوران ها و کافی شاپ ها
- فروشندگان اینترنتی
- آموزشگاه ها
- فعالان حوزه خدمات
- رانندگان و صاحبان مشاغل آزاد
البته نوع فعالیت، میزان درآمد و وضعیت پرونده مالیاتی در تعیین تکلیف مودی اهمیت دارد.
همچنین داشتن مغازه یا مجوز صنفی شرط اصلی برای شناسایی یک فعالیت اقتصادی نیست. افرادی که از طریق اینترنت، شبکه های اجتماعی یا سایر روش ها درآمد کسب می کنند نیز ممکن است مشمول تکالیف مالیاتی باشند.
شرکت ها و موسسات نیز اظهارنامه اشخاص حقوقی را مطابق مقررات مربوط به خود ارائه می کنند و اظهارنامه مشاغل مخصوص اشخاص حقیقی است.

چه اطلاعاتی در اظهارنامه مالیات بر درآمد مشاغل ۱۴۰۴ ثبت می شود؟
در اظهارنامه مشاغل، اطلاعات مختلفی درباره فعالیت اقتصادی مودی ثبت می شود. مهم ترین این اطلاعات شامل موارد زیر است:
| دسته اطلاعات | نمونه اطلاعات و مدارک |
|---|---|
| اطلاعات هویتی | کد ملی و اطلاعات پرونده مالیاتی |
| محل فعالیت | آدرس، کد پستی و قرارداد اجاره |
| فروش و درآمد | فاکتورها، قراردادها و صورت حساب ها |
| خرید و هزینه | فاکتور خرید و اسناد هزینه |
| اطلاعات بانکی | حساب های مرتبط با فعالیت و گردش حساب |
| کارتخوان | اطلاعات و تراکنش های دستگاه های POS |
| دارایی ها | موجودی کالا و دارایی های مرتبط |
| بدهی ها | بدهی های مربوط به فعالیت |
| مالیات | مالیات های پرداخت شده و سوابق مالیاتی |
اطلاعات ثبت شده باید تا حد امکان با اسناد و مدارک واقعی کسب و کار مطابقت داشته باشد. هزینه های کسب و کار نیز باید دارای ارتباط با فعالیت و مدارک قابل قبول باشند.
مدارک لازم برای اظهارنامه مالیات مشاغل ۱۴۰۴
قبل از شروع ثبت اظهارنامه، بهتر است مدارک و اطلاعات مالی سال ۱۴۰۴ آماده شوند.
مهم ترین مدارک مورد نیاز عبارت اند از:
- فاکتورهای فروش
- فاکتورهای خرید
- قراردادهای کاری و خدماتی
- اسناد هزینه ها
- قرارداد اجاره محل فعالیت
- اطلاعات حساب های بانکی مرتبط
- گزارش تراکنش های کارتخوان
- اطلاعات صورت حساب های الکترونیکی
- اطلاعات دارایی ها و موجودی کالا
- اسناد مربوط به حقوق و دستمزد
- مدارک بیمه و هزینه های مرتبط
- اظهارنامه ها و سوابق مالیاتی سال های قبل
نکته مهم این است که هر پرداختی هزینه قابل قبول مالیاتی نیست. هزینه باید به فعالیت اقتصادی مربوط باشد و شرایط قانونی و مدارک لازم برای پذیرش آن وجود داشته باشد.
مالیات بر درآمد مشاغل ۱۴۰۴ چگونه محاسبه می شود؟
مالیات صاحبان مشاغل مستقیما از کل فروش محاسبه نمی شود.
در حالت ساده، ابتدا درآمد و فروش فعالیت مشخص شده و هزینه های قابل قبول و موارد قانونی مربوط به معافیت از آن کسر می شوند تا درآمد مشمول مالیات به دست آید.
به صورت ساده:
درآمد مشمول مالیات = درآمد فعالیت – هزینه های قابل قبول – معافیت های قانونی
پس از مشخص شدن درآمد مشمول مالیات، نرخ های مربوط به اشخاص حقیقی براساس مقررات همان سال اعمال می شوند.
برای مثال، فرض کنید یک فروشگاه در سال ۱۴۰۴ مبلغ ۲ میلیارد تومان فروش داشته باشد. این مبلغ به تنهایی مبنای محاسبه مالیات نیست. هزینه خرید کالا، اجاره، حقوق کارکنان و سایر هزینه های قابل قبول باید بررسی شوند.
اگر پس از بررسی اسناد و اعمال مقررات، درآمد مشمول مالیات مثلا ۸۰۰ میلیون تومان باشد، مالیات براساس همین درآمد مشمول مالیات محاسبه خواهد شد، نه کل فروش ۲ میلیارد تومانی.
نرخ مالیات مشاغل در سال ۱۴۰۴ چقدر است؟
نرخ مالیات اشخاص حقیقی در موارد مشمول ماده ۱۳۱ به صورت پلکانی محاسبه می شود. بنابراین نمی توان برای تمام صاحبان مشاغل یک درصد ثابت تعیین کرد.
در محاسبه مالیات باید مواردی مانند موارد زیر بررسی شوند:
- درآمد مشمول مالیات
- نرخ های پلکانی ماده ۱۳۱
- معافیت مالیاتی
- نوع فعالیت
- هزینه های قابل قبول
- مشوق ها و مقررات مربوط به فعالیت
بنابراین اگر درآمد یک مودی از یک سقف مشخص بیشتر باشد، به این معنی نیست که کل درآمد او با بالاترین نرخ مالیاتی محاسبه می شود؛ هر بخش از درآمد مطابق طبقه مربوط محاسبه خواهد شد.
معافیت مالیات بر درآمد مشاغل ۱۴۰۴
قانون مالیات های مستقیم برای برخی صاحبان مشاغل، در صورت داشتن شرایط قانونی، معافیت هایی در نظر گرفته است.
این معافیت معمولا از درآمد مشمول مالیات تاثیر می گیرد و نباید آن را با معافیت از ثبت درآمد یا تشکیل پرونده مالیاتی اشتباه گرفت.
همچنین استفاده از برخی معافیت ها و مشوق های مالیاتی ممکن است به انجام تکالیف قانونی مانند ارائه اظهارنامه، نگهداری اسناد و مدارک و رعایت مقررات مربوط وابسته باشد.
بنابراین حتی اگر تصور می کنید فعالیت شما مشمول معافیت است، بهتر است وضعیت مالیاتی خود را به طور کامل بررسی کنید.
مراحل ثبت اظهارنامه مشاغل ۱۴۰۴
برای ثبت اظهارنامه مالیات بر درآمد مشاغل ۱۴۰۴ باید ابتدا وارد سامانه خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی شوید.
مراحل کلی به این صورت است:
- ورود به سامانه خدمات الکترونیکی مالیاتی
- ورود به کارتابل مودی
- بررسی اطلاعات هویتی و پرونده مالیاتی
- انتخاب پرونده مربوط به فعالیت
- انتخاب سال عملکرد ۱۴۰۴
- انتخاب اظهارنامه مالیاتی مناسب
- ثبت اطلاعات فروش و درآمد
- ثبت هزینه های قابل قبول
- ثبت اطلاعات دارایی ها و سایر اطلاعات مورد نیاز
- بررسی معافیت ها و مالیات های پرداخت شده
- تطبیق اطلاعات با حساب های بانکی، کارتخوان و سامانه مودیان
- بررسی نهایی اطلاعات
- ارسال اظهارنامه
- دریافت و نگهداری کد رهگیری
ذخیره اظهارنامه به عنوان پیش نویس به معنی ارسال آن نیست. بعد از تکمیل اطلاعات، باید اظهارنامه به صورت نهایی ارسال شود و رسید یا کد رهگیری دریافت شود.
مهلت ارسال اظهارنامه مشاغل ۱۴۰۴
مهلت قانونی ارسال اظهارنامه صاحبان مشاغل معمولا تا پایان خرداد سال بعد از سال عملکرد است.
بنابراین اظهارنامه مربوط به عملکرد سال ۱۴۰۴ در سال ۱۴۰۵ ارائه می شود.
با این حال، مهلت ارسال اظهارنامه ممکن است براساس تصمیم و اطلاعیه سازمان امور مالیاتی تمدید شود. به همین دلیل برای تعیین تاریخ قطعی، باید آخرین اطلاعیه رسمی سازمان امور مالیاتی در مورد عملکرد ۱۴۰۴ بررسی شود.
بهتر است مودیان ثبت اظهارنامه را به روزهای پایانی موکول نکنند. نقص اطلاعات پرونده، مشکل ورود به سامانه یا آماده نبودن مدارک می تواند باعث ایجاد مشکل در زمان ارسال شود.
آیا اظهارنامه مشاغل ۱۴۰۴ قابل اصلاح است؟
در شرایط قانونی، امکان اصلاح اظهارنامه مالیاتی وجود دارد.
اگر مودی بعد از ارسال اظهارنامه متوجه اشتباه محاسباتی یا اطلاعاتی شود، می تواند مطابق مقررات مربوط به اظهارنامه اصلاحی اقدام کند.
اصلاح اظهارنامه نباید برای تغییر غیرواقعی درآمد یا هزینه استفاده شود. اطلاعات اصلاح شده باید با مدارک و اسناد مالی قابل اثبات باشند.
به همین دلیل بهتر است پیش از ارسال اظهارنامه، فروش، هزینه ها، حساب های بانکی، اطلاعات کارتخوان و سایر اطلاعات مالی با دقت بررسی شوند.
تفاوت اظهارنامه مشاغل با تبصره ماده ۱۰۰
یکی از سوالات مهم صاحبان مشاغل این است که آیا باید اظهارنامه کامل ارسال کنند یا می توانند از تبصره ماده ۱۰۰ استفاده کنند.
برخی صاحبان مشاغل که شرایط قانونی لازم را داشته باشند، می توانند به جای تکمیل اظهارنامه کامل از فرم مالیات مقطوع استفاده کنند.
در این روش، اطلاعاتی مانند میزان فروش و مالیات پیشنهادی براساس اطلاعات موجود نزد سازمان امور مالیاتی در اختیار مودی قرار می گیرد.
اما نباید بدون بررسی اطلاعات، فرم را تایید کرد.
مودی باید مبلغ فروش و مالیات پیشنهادی را با عملکرد واقعی سال ۱۴۰۴ خود مقایسه کند. اگر اطلاعات صحیح نباشد یا مودی شرایط استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ را نداشته باشد، باید اظهارنامه کامل ارائه شود.
تبصره ماده ۱۰۰ مخصوص صاحبان مشاغل است و جایگزین اظهارنامه اشخاص حقوقی نمی شود.
جریمه عدم ارسال اظهارنامه مشاغل ۱۴۰۴
عدم ارسال اظهارنامه در مهلت قانونی می تواند موجب تعلق جریمه مالیاتی شود.
در موارد مشمول، جریمه عدم تسلیم اظهارنامه برای صاحبان مشاغل می تواند معادل ۳۰ درصد مالیات متعلق باشد و مطابق مقررات مربوط، این جریمه قابل بخشودگی نیست.
همچنین تاخیر در پرداخت مالیات می تواند باعث تعلق جریمه دیرکرد شود.
علاوه بر جریمه، عدم انجام تکالیف مالیاتی ممکن است در استفاده از برخی معافیت ها و مشوق های مالیاتی نیز تاثیر داشته باشد.
به همین دلیل صاحبان مشاغل باید هم ارسال اظهارنامه و هم پرداخت مالیات را در مهلت مقرر جدی بگیرند.

اشتباهات رایج در ثبت اظهارنامه مشاغل
برخی اشتباهات در زمان ثبت اظهارنامه می توانند باعث ایجاد مغایرت و مشکلات مالیاتی شوند.
مهم ترین اشتباهات عبارت اند از:
- انتخاب پرونده مالیاتی اشتباه
- انتخاب سال عملکرد اشتباه
- ثبت کمتر از میزان واقعی فروش
- ثبت هزینه های شخصی به عنوان هزینه کسب و کار
- ثبت هزینه بدون مدرک معتبر
- بی توجهی به اطلاعات کارتخوان
- بی توجهی به حساب های بانکی مرتبط با فعالیت
- ناهماهنگی اطلاعات اظهارنامه با سامانه مودیان
- تایید عجولانه تبصره ماده ۱۰۰
- ارسال نکردن نهایی اظهارنامه
- نگهداری نکردن کد رهگیری و نسخه نهایی
قبل از ارسال اظهارنامه بهتر است تمام اطلاعات با اسناد حسابداری و مدارک مالی تطبیق داده شوند.
آیا گردش حساب بانکی همان درآمد مشاغل است؟
خیر. تمام مبالغی که وارد حساب بانکی می شوند لزوما درآمد کسب و کار نیستند.
برای مثال ممکن است بخشی از تراکنش ها مربوط به انتقال وجه بین حساب های شخص، دریافت وام، برگشت وجه، قرض یا سایر تراکنش های غیر درآمدی باشد.
با این حال، زمانی که یک حساب برای فعالیت اقتصادی استفاده می شود، بهتر است تراکنش ها منظم باشند و برای مبالغ غیر درآمدی مدارک و توضیح قابل استناد وجود داشته باشد.
در نتیجه هنگام تهیه اظهارنامه باید درآمد واقعی فعالیت از سایر گردش های مالی تفکیک شود.
سخن پایانی
اظهارنامه مالیات بر درآمد مشاغل ۱۴۰۴ گزارشی از عملکرد مالی صاحبان مشاغل در سال ۱۴۰۴ است که در سال ۱۴۰۵ ارائه می شود. در این اظهارنامه باید اطلاعات واقعی درآمد، فروش، هزینه ها و سایر اطلاعات مالی فعالیت ثبت شود.
مالیات مشاغل نیز صرفا از کل فروش محاسبه نمی شود و هزینه های قابل قبول، معافیت ها و مقررات مربوط به نوع فعالیت در تعیین درآمد مشمول مالیات نقش دارند.
اگر در ثبت اظهارنامه مشاغل ۱۴۰۴، محاسبه مالیات، بررسی هزینه های قابل قبول یا استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ نیاز به راهنمایی دارید، کارشناسان تیوان تراز می توانند وضعیت پرونده و اطلاعات مالی شما را بررسی و در انجام صحیح تکالیف مالیاتی همراهی کنند.
سوالات متداول
اظهارنامه مالیات بر درآمد مشاغل ۱۴۰۴ مربوط به چه کسانی است؟
این اظهارنامه مربوط به اشخاص حقیقی دارای فعالیت اقتصادی و درآمد از فروش کالا یا ارائه خدمات است که مطابق قوانین مالیاتی مشمول ارائه اظهارنامه هستند.
اظهارنامه مشاغل ۱۴۰۴ چه زمانی ارسال می شود؟
اظهارنامه مربوط به عملکرد سال ۱۴۰۴ در سال ۱۴۰۵ ارسال می شود. تاریخ دقیق ارسال باید براساس آخرین مهلت اعلام شده از سوی سازمان امور مالیاتی بررسی شود.
آیا مالیات مشاغل از کل فروش محاسبه می شود؟
خیر. در محاسبه مالیات ابتدا درآمد و هزینه های قابل قبول و مقررات مربوط به معافیت ها بررسی می شوند و سپس مالیات بر درآمد مشمول مالیات محاسبه می شود.
