یکی از سوال های رایج صاحبان کسب و کار این است که کمترین مالیات کارتخوان چقدر است و آیا مبلغ مشخصی به عنوان حداقل مالیات وجود دارد؟
پاسخ کوتاه این است که برای کارتخوان حداقل مالیات ثابت وجود ندارد. یعنی نمی توان گفت هر کسی که کارتخوان دارد باید حتما مبلغ یا درصد مشخصی مالیات پرداخت کند. مالیات بر اساس شرایط واقعی کسب و کار، درآمد مشمول مالیات، هزینه ها و معافیت های قانونی محاسبه می شود. کارتخوان نیز یکی از ابزارهایی است که اطلاعات فروش کسب و کار از طریق آن ثبت و بررسی می شود.
در این مطلب از تیوان تراز توضیح می دهیم کمترین مالیات کارتخوان چگونه مشخص می شود و چه عواملی باعث کمتر شدن قانونی مالیات می شوند.
آیا برای کارتخوان حداقل مالیات وجود دارد؟
خیر. مالیات کارتخوان مبلغ ثابتی ندارد. ممکن است دو کسب و کار گردش کارتخوان مشابهی داشته باشند، اما مالیات آنها متفاوت باشد. دلیل آن این است که فقط مبلغی که از کارتخوان عبور کرده ملاک نهایی مالیات نیست.
برای محاسبه مالیات مواردی مثل اینها اهمیت دارند:
- میزان درآمد واقعی
- هزینه های کسب و کار
- نوع فعالیت
- معافیت های مالیاتی
- حقیقی یا حقوقی بودن مودی
- اطلاعات ثبت شده در پرونده مالیاتی
آیا مالیات کارتخوان می تواند صفر باشد؟
در بعضی شرایط بله. صاحبان مشاغل حقیقی در صورت داشتن شرایط قانونی می توانند از معافیت مالیاتی ماده ۱۰۱ استفاده کنند. اگر بعد از بررسی درآمد، هزینه ها و معافیت های قابل استفاده، مالیات قابل پرداختی باقی نماند، مالیات عملکرد می تواند صفر باشد.
اما این موضوع به معنی وجود «کارتخوان بدون مالیات» نیست. معافیت به درآمد مشمول مالیات شخص مربوط است، نه خود دستگاه کارتخوان.
گردش کارتخوان کم باشد، مالیات هم کم می شود؟
نه لزوما. کم بودن گردش کارتخوان می تواند یکی از نشانه های پایین بودن فروش باشد، اما به تنهایی مبلغ مالیات را تعیین نمی کند.
مثلا ممکن است یک فروشگاه ۵۰۰ میلیون تومان فروش داشته باشد ولی هزینه خرید کالا و سایر هزینه های آن زیاد باشد. کسب و کار دیگری نیز همین مقدار فروش داشته باشد اما هزینه بسیار کمتری داشته باشد.
در این شرایط سود و درآمد مشمول مالیات این دو کسب و کار یکسان نیست و در نتیجه مالیات آنها نیز می تواند متفاوت باشد. پس فروش کمتر لزوما به معنی مالیات کمتر نیست و فروش بیشتر هم به معنی مالیات سنگین روی کل گردش کارتخوان نیست.
کمترین مالیات کارتخوان چگونه محاسبه می شود؟
برای مشخص شدن مالیات، باید وضعیت واقعی کسب و کار بررسی شود. به زبان ساده، ابتدا درآمد کسب و کار مشخص می شود. سپس هزینه های قابل قبول و معافیت هایی که مودی شرایط استفاده از آنها را دارد در نظر گرفته می شوند.
مبلغ باقی مانده می تواند مبنای محاسبه مالیات قرار بگیرد. برای همین، اگر از کارتخوان شما مثلا یک میلیارد تومان عبور کرده باشد، قرار نیست درصد ثابتی مستقیما روی همان یک میلیارد تومان اعمال شود.
مثلا اگر فروشگاه شما سالانه ۸۰۰ میلیون تومان فروش داشته باشد، هزینه هایی مثل خرید کالا، اجاره و حقوق کارکنان هم در محاسبه تاثیر دارند. بنابراین دو کسب و کار با فروش یکسان مالیات متفاوتی دارند.
چه چیزهایی باعث کمتر شدن قانونی مالیات می شوند؟
برای پرداخت مالیات واقعی و جلوگیری از محاسبه مالیات بیشتر، چند موضوع اهمیت زیادی دارند که در ادامه بررسی می‌کنیم.
۱. هزینه های کسب و کار را درست ثبت کنید
هزینه هایی که واقعا برای فعالیت کسب و کار انجام شده اند، در صورت داشتن شرایط قانونی می توانند در محاسبه درآمد مشمول مایات تاثیر داشته باشند.
مثل:
- خرید کالا
- اجاره محل
- حقوق کارکنان
- هزینه حمل و نقل
- خدمات و تعمیرات
- سایر هزینه های مرتبط با فعالیت
ثبت درست این هزینه ها کمک می کند مالیات بر اساس شرایط واقعی کسب و کار محاسبه شود.
۲. مدارک هزینه ها را نگه دارید
فقط اعلام کردن هزینه کافی نیست. بهتر است فاکتور، قرارداد، رسید و سایر مدارک مربوط به هزینه های کسب و کار را نگهداری کنید. در مقررات فعلی سامانه مودیان نیز ثبت و مستند بودن هزینه ها اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
۳. از معافیت های قانونی استفاده کنید
صاحبان مشاغل حقیقی ممکن است در صورت داشتن شرایط از معافیت موضوع ماده ۱۰۱ قانون مالیات های مستقیم استفاده کنند. این معافیت می تواند مبلغ مالیات نهایی را کاهش دهد و در برخی شرایط باعث شود مالیات قابل پرداخت بسیار کم یا حتی صفر شود.
۴. حساب شخصی و کاری را جدا کنید
بهتر است درآمد کسب و کار از طریق حساب های مربوط به فعالیت انجام شود و تراکنش های شخصی با آن مخلوط نشوند. این کار باعث می شود تشخیص درآمد واقعی و بررسی تراکنش ها ساده تر باشد. قانون نیز اعلام اطلاعات حساب ها و کارتخوان های مرتبط با فعالیت تجاری را مورد توجه قرار داده است.
آیا کارتخوان مشاغل مختلف مالیات متفاوتی دارد؟
بله، ممکن است. مثلا فروشگاه پوشاک، سوپرمارکت، آرایشگاه و یک مجموعه خدماتی ممکن است گردش کارتخوان مشابهی داشته باشند، اما هزینه ها و سود آنها متفاوت باشد. بنابراین نوع فعالیت کسب و کار در نتیجه مالیاتی اهمیت دارد. به همین دلیل نمی توان گفت برای همه مشاغل، مثلا هر ۱۰۰ میلیون تومان گردش کارتخوان مقدار مشخصی مالیات دارد.
آیا تعداد کارتخوان ها باعث بیشتر شدن مالیات می شود؟
خیر. صرف داشتن چند دستگاه کارتخوان به معنی چند برابر شدن مالیات نیست. اگر یک کسب و کار دو یا سه کارتخوان داشته باشد، برای هر دستگاه یک مالیات جداگانه تعیین نمی شود. آنچه اهمیت دارد فعالیت اقتصادی و درآمد مودی است.
البته کارتخوان هایی که برای کسب و کار استفاده می شوند باید به درستی در اطلاعات مالیاتی مودی ثبت شوند. مقررات فعلی نیز اشخاص تجاری را ملزم کرده است اطلاعات کارتخوان ها و حساب های جدید مرتبط با فعالیت را از طریق کارپوشه خود اعلام کنند.
چه تراکنش هایی در کارتخوان لزوما درآمد نیستند؟
یکی از مهم ترین نکات در بررسی مالیات کارتخوان این است که هر مبلغی که وارد حساب متصل به دستگاه می شود لزوما درآمد کسب و کار محسوب نمی شود.
برای مثال، انتقال وجه بین حساب های شخصی، دریافت قرض، بازپرداخت بدهی، واریز سرمایه یا برخی دریافت های غیرتجاری ممکن است ماهیت درآمدی نداشته باشند. با این حال، اگر چنین مبالغی در حساب تجاری ثبت شده باشند، بهتر است مدارک و توضیحات مربوط به آنها نگهداری شود.
در زمان رسیدگی مالیاتی، مودی باید بتواند تفاوت میان درآمد واقعی کسب و کار و سایر تراکنش ها را توضیح دهد.
اگر کارتخوان به پرونده مالیاتی متصل نباشد چه می شود؟
دستگاه های کارتخوان و درگاه های پرداختی که برای فعالیت اقتصادی استفاده می شوند باید به پرونده مالیاتی مربوط متصل باشند. اگر یک کارتخوان برای کسب و کار استفاده شود اما اطلاعات آن به درستی در پرونده ثبت نشده باشد، ممکن است برای مودی مشکل ایجاد کند.
بهتر است صاحبان کسب و کار در کارپوشه مالیاتی خود بررسی کنند که دستگاه های فعال و حساب های تجاری به پرونده درست متصل باشند.
اگر کارتخوانی دیگر استفاده نمی شود، وضعیت آن نیز بهتر است بررسی و در صورت لزوم غیرفعال یا تعیین تکلیف شود.
کارتخوان غیرفعال مالیات دارد؟
صرف داشتن یک دستگاه کارتخوان غیرفعال به معنی تعلق مالیات نیست. مالیات بر اساس فعالیت اقتصادی و درآمد مودی محاسبه می شود، نه صرفا وجود یک دستگاه.
اما اگر دستگاه در سامانه همچنان فعال باشد یا تراکنش هایی از طریق آن ثبت شده باشد، اطلاعات مربوط می تواند در بررسی پرونده مالیاتی دیده شود.
به همین دلیل بهتر است کارتخوان هایی که دیگر استفاده نمی شوند، بدون دلیل در وضعیت فعال باقی نمانند.
تبصره ماده ۱۰۰ چه تاثیری بر مالیات کارتخوان دارد؟
برخی صاحبان مشاغل در صورت داشتن شرایط اعلام شده برای همان سال می توانند از تبصره ماده ۱۰۰ استفاده کنند. در این روش، سازمان امور مالیاتی بر اساس اطلاعات موجود در پرونده از جمله فروش و داده های مالی، مبلغ مالیات مقطوع پیشنهادی را تعیین می کند.
گردش کارتخوان می تواند یکی از اطلاعات مورد استفاده در این فرآیند باشد، اما تنها عامل تعیین کننده نیست.
مودی باید قبل از تایید فرم، مبلغ فروش و مالیات پیشنهادی را با اطلاعات واقعی فعالیت خود مقایسه کند. اگر فروش اعلام شده با واقعیت تفاوت قابل توجهی داشته باشد، بهتر است موضوع قبل از تایید بررسی شود.
آیا گردش حساب بانکی هم همراه کارتخوان بررسی می شود؟
در رسیدگی مالیاتی ممکن است اطلاعات مختلف پرونده در کنار یکدیگر بررسی شوند. فروش ثبت شده، تراکنش های کارتخوان، حساب های تجاری، اظهارنامه و سایر اطلاعات مالی می توانند برای بررسی عملکرد کسب و کار مورد استفاده قرار گیرند.
مغایرت قابل توجه بین این اطلاعات ممکن است نیاز به توضیح یا ارائه مدارک داشته باشد.
به همین دلیل ثبت منظم فروش، نگهداری اسناد هزینه و تفکیک حساب شخصی از حساب کاری اهمیت زیادی دارد.
اگر مالیات کارتخوان بیشتر از درآمد واقعی محاسبه شد چه کنیم؟
اگر مبلغ فروش یا مالیات تعیین شده با عملکرد واقعی کسب و کار مطابقت نداشته باشد، ابتدا باید مبنای محاسبه بررسی شود.
ممکن است بخشی از تراکنش ها ماهیت غیرتجاری داشته باشند یا اطلاعات پرونده به درستی ثبت نشده باشد. در چنین شرایطی، ارائه اسناد بانکی، فاکتورها، قراردادها و سایر مدارک می تواند برای توضیح وضعیت واقعی فعالیت موثر باشد.
در صورت وجود اختلاف نیز امکان پیگیری و اعتراض از مسیرهای قانونی مالیاتی وجود دارد.
آیا می توان برای پرداخت مالیات کمتر، از کارتخوان استفاده نکرد؟
استفاده نکردن از کارتخوان راه قانونی کاهش مالیات نیست. اگر درآمدی از فروش کالا یا خدمات به دست آمده باشد، صرف تغییر روش دریافت پول باعث از بین رفتن تکلیف مالیاتی نمی شود.
همچنین قانون برای برخی تخلفات مربوط به استفاده نکردن از پایانه فروشگاهی یا اعلام نکردن حساب های مرتبط، جریمه و حتی محرومیت از بعضی معافیت های مالیاتی در نظر گرفته است.
پس برای کمتر شدن مالیات باید از هزینه ها و معافیت های قانونی استفاده کرد، نه پنهان کردن فروش.
سخن پایانی
در پایان باید گفت، کمترین مالیات کارتخوان عدد مشخصی ندارد و مالیات فقط بر اساس گردش دستگاه تعیین نمی شود. درآمد واقعی، هزینه های کسب و کار و معافیت های قانونی در مبلغ نهایی مالیات تاثیر دارند و در بعضی شرایط مالیات عملکرد حتی می تواند صفر باشد.
اگر می خواهید بدانید با توجه به گردش کارتخوان و شرایط کسب و کارتان چه میزان مالیات باید پرداخت کنید، کارشناسان تیوان تراز در خدمت شما هستند.
سوالات متداول
کمترین مالیات کارتخوان چقدر است؟
مبلغ ثابتی وجود ندارد. مالیات بر اساس درآمد مشمول مالیات، هزینه ها، معافیت ها و شرایط کسب و کار محاسبه می شود.
آیا ممکن است مالیات کارتخوان صفر باشد؟
بله. اگر مودی شرایط استفاده از معافیت های قانونی را داشته باشد و با توجه به درآمد مشمول مالیات، مالیاتی برای پرداخت باقی نماند، مالیات عملکرد می تواند صفر باشد.
آیا گردش کارتخوان کمتر باعث مالیات کمتر می شود؟
نه همیشه. مبلغ مالیات فقط به گردش کارتخوان بستگی ندارد و هزینه ها، درآمد واقعی و معافیت ها نیز در محاسبه آن تاثیر دارند.
