یکی از سوال های رایج صاحبان کسب و کار این است که تا چه مبلغی از گردش کارتخوان مالیات ندارد؟ مثلا اگر سالانه ۵۰۰ میلیون یا یک میلیارد تومان از کارتخوان رد شود، آیا کسب و کار از مالیات معاف است؟
پاسخ کوتاه این است که برای خود دستگاه کارتخوان، سقف معافیت مالیاتی مشخصی وجود ندارد. کارتخوان فقط یکی از روش های دریافت پول از مشتری است و تراکنش های آن می توانند برای بررسی فروش و درآمد کسب و کار استفاده شوند.
مالیات نهایی بر اساس شرایط مالیاتی مودی، درآمد، هزینه ها و معافیت های قانونی تعیین می شود. ارتباط تراکنش های حساب متصل به کارتخوان با فعالیت شغلی مودی نیز در مقررات پایانه های فروشگاهی مورد توجه قرار گرفته است.
بنابراین بهتر است به جای پرسیدن «تا چه میزان کارتخوان معاف است؟» بپرسیم که چه مقدار از درآمد کسب و کار مشمول مالیات می شود؟
آیا کارتخوان سقف معاف از مالیات دارد؟
خیر. چیزی به نام سقف معاف از مالیات کارتخوان به صورت مستقل وجود ندارد. برای مثال نمی توان گفت که اگر گردش کارتخوان کمتر از ۵۰۰ میلیون تومان باشد، هیچ مالیاتی ندارد یا از یک میلیارد تومان به بالا، کل کارتخوان مشمول مالیات می شود. چنین محاسبه ای درست نیست.
گردش کارتخوان جزو اطلاعات مالی یک کسب و کار است، اما مبلغ مالیات باید با توجه به درآمد مشمول مالیات و قوانین مربوط به همان فعالیت محاسبه شود. قانون مالیات های مستقیم برای صاحبان مشاغل نیز معافیت هایی در نظر گرفته، اما این معافیت مربوط به درآمد مشمول مالیات سالانه است، نه گردش دستگاه کارتخوان.
پس سقف معافیت مالیاتی مربوط به چیست؟
صاحبان مشاغل حقیقی در صورت داشتن شرایط قانونی می توانند از معافیت مالیاتی موضوع ماده ۱۰۱ قانون مالیات های مستقیم استفاده کنند. این معافیت روی درآمد مشمول مالیات اعمال می شود.
یعنی ابتدا درآمد و هزینه های کسب و کار بررسی می شوند و پس از مشخص شدن درآمد مشمول مالیات، معافیت قانونی در صورت وجود شرایط اعمال می شود. ماده ۱۰۱ نیز این معافیت را برای درآمد سالانه مشمول مالیات صاحبان مشاغل پیش بینی کرده است.
میزان معافیت ممکن است با قوانین سالانه تغییر کند. بنابراین نباید عدد معافیت یک سال را بدون بررسی برای سال دیگری استفاده کرد. سازمان امور مالیاتی نیز احکام مالیاتی قانون بودجه سال ۱۴۰۵ را در فروردین ۱۴۰۵ ابلاغ کرده است.
تفاوت گردش کارتخوان و درآمد مشمول مالیات چیست؟
این تفاوت مهم ترین بخش موضوع است. فرض کنید یک فروشگاه در طول سال **۲ میلیارد تومان** از طریق کارتخوان فروش داشته باشد. این عدد، گردش یا فروش کسب و کار است و به این معنی نیست که ۲ میلیارد تومان سود کرده است. ممکن است فروشگاه برای خرید کالا، اجاره، حقوق کارکنان و سایر هزینه های فعالیت خود مبالغ زیادی پرداخت کرده باشد.
در نتیجه سه مفهوم متفاوت داریم:
| عنوان | معنی |
| گردش کارتخوان | مجموع مبالغ عبور کرده از کارتخوان |
| درآمد و فروش | مبلغ حاصل از فعالیت اقتصادی |
| درآمد مشمول مالیات | مبلغی که پس از اعمال مقررات، هزینه ها و معافیت ها مبنای مالیات قرار می گیرد |
آیا همه پولی که وارد کارتخوان می شود درآمد است؟
تراکنش های حساب متصل به کارتخوان با فعالیت شغلی مودی ارتباط دارند و به همین دلیل اطلاعات آنها در بررسی مالیاتی اهمیت دارد. با این حال ممکن است در بعضی شرایط مبالغی وجود داشته باشند که ماهیت درآمدی ندارند.
مثلا:
- برگشت وجه
- جابجایی بین حساب ها
- برخی مبالغ غیر درآمدی
- دریافت هایی که مربوط به فروش کالا یا خدمات نیستند
در چنین مواردی بهتر است برای تراکنش هایی که به درآمد ربطی ندارد، مدرک و توضیح قابل ارائه وجود داشته باشد. به همین دلیل جدا کردن حساب شخصی و کاری می تواند بررسی تراکنش ها را بسیار ساده تر کند.
اگر گردش کارتخوان کم باشد مالیات نداریم؟
نه لزوما. فقط کم بودن گردش کارتخوان به معنی معافیت مالیاتی نیست؛ همان طور که بالا بودن گردش کارتخوان نیز به تنهایی مبلغ مالیات را مشخص نمی کند. برای تعیین مالیات باید این موارد بررسی شوند:
- میزان درآمد واقعی
- هزینه های قابل قبول
- نوع فعالیت
- معافیت های قانونی
- حقیقی یا حقوقی بودن مودی
- اطلاعات اظهارنامه
- سایر درآمدهای مرتبط با فعالیت
بنابراین فقط با گفتن اینکه کارتخوان من مثلا ۳۰۰ میلیون تومان گردش داشته نمی توان مالیات دقیق را تعیین کرد.
معافیت مالیاتی کارتخوان چگونه اعمال می شود؟
اصطلاح دقیق تر، معافیت مالیاتی صاحبان مشاغل است، نه معافیت کارتخوان. اگر شخص حقیقی صاحب کسب و کار باشد و شرایط استفاده از معافیت ماده ۱۰۱ را داشته باشد، معافیت روی درآمد مشمول مالیات او اعمال می شود.
برای مثال اگر پس از بررسی درآمد و هزینه ها، درآمد مشمول مالیات مشخص شود، ابتدا معافیت قانونی قابل استفاده بررسی می شود و سپس مالیات مبلغ باقی مانده بر اساس مقررات محاسبه خواهد شد. پس معافیت به درآمد تعلق می گیرد.
تبصره ماده ۱۰۰ همان سقف معافیت کارتخوان است؟
خیر. تبصره ماده ۱۰۰ با سقف معافیت کارتخوان فرق دارد. تبصره ماده ۱۰۰ برای بعضی صاحبان مشاغل این امکان را فراهم می کند که در صورت داشتن شرایط، مالیات خود را به صورت مقطوع تعیین کنند. اما این موضوع به معنی معاف بودن گردش کارتخوان تا یک مبلغ مشخص نیست.
به زبان ساده این سه مورد با هم فرق دارند:
- گردش کارتخوان: مجموع پولی که از کارتخوان رد شده
- معافیت مالیاتی: بخشی از درآمد که طبق قانون می تواند معاف باشد
- تبصره ماده ۱۰۰: روش ساده تر تعیین مالیات برای برخی مشاغل واجد شرایط
آیا رعایت نکردن تکالیف کارتخوان باعث از بین رفتن معافیت می شود؟
در بعضی شرایط بله. طبق مقررات قانون پایانه های فروشگاهی، انجام برخی تخلفات علاوه بر جریمه، باعث محرومیت از بعضی معافیت ها و مشوق های مالیاتی همان سال میشود.
سازمان امور مالیاتی در بخشنامه تیر ۱۴۰۵ نیز نحوه اعمال این محرومیت را توضیح داده و معافیت ماده ۱۰۱ را از جمله معافیت هایی دانسته که در شرایط مقرر می تواند تحت تاثیر تخلفات مربوط قرار بگیرد.
بنابراین فقط داشتن شرایط درآمدی کافی نیست و انجام درست تکالیف مالیاتی نیز اهمیت دارد.
برای کمتر شدن مشکلات مالیاتی کارتخوان چه کنیم؟
چند کار ساده می تواند از بسیاری از مغایرت ها جلوگیری کند:
- کارتخوان را به پرونده مالیاتی درست متصل کنید.
- از کارتخوان شخص دیگری استفاده نکنید.
- حساب شخصی و کاری را جدا کنید.
- فاکتورهای خرید و اسناد هزینه را نگه دارید.
- تراکنش های غیر درآمدی را مستند کنید.
- فروش واقعی را درست ثبت کنید.
- پرونده و اظهارنامه مالیاتی خود را به موقع بررسی کنید.
هدف این کارها کم کردن غیر قانونی مالیات نیست؛ بلکه کمک می کند مالیات بر اساس اطلاعات واقعی کسب و کار محاسبه شود.
سخن پایانی
در پایان باید گفت، برای کارتخوان سقف معافیت جداگانه ای وجود ندارد و مالیات فقط بر اساس مبلغ گردش دستگاه تعیین نمی شود. میزان مالیات به درآمد واقعی، هزینه ها، معافیت ها و شرایط کسب و کار بستگی دارد.
اگر می خواهید بدانید گردش کارتخوان شما چه تاثیری بر مالیات دارد، کارشناسان تیوان تراز آماده بررسی پرونده مالیاتی شما هستند.
سوالات متداول
سقف معاف از مالیات کارتخوان چقدر است؟
برای خود کارتخوان سقف معافیت جداگانه ای وجود ندارد. معافیت صاحبان مشاغل بر اساس درآمد مشمول مالیات و مقررات ماده ۱۰۱ بررسی می شود.
آیا گردش کارتخوان بالا باعث مالیات بیشتر می شود؟
گردش کارتخوان یکی از اطلاعات مهم برای بررسی فعالیت اقتصادی است، اما به تنهایی مالیات نهایی را مشخص نمی کند. درآمد واقعی، هزینه ها و معافیت ها نیز باید بررسی شوند.
آیا چند کارتخوان باعث چند برابر شدن مالیات می شود؟
خیر. برای هر دستگاه کارتخوان یک مالیات جداگانه وجود ندارد. مالیات بر اساس وضعیت فعالیت و درآمد مودی تعیین می شود.